Nên chặt cây nào?
Một vị hòa thượng hỏi các đệ tử: “Ta bảo các con lên núi để chặt một cái cây. Lên trên đó, các con thấy có hai cái cây, một cái thân to và cái kia thân nhỏ. Các con sẽ chặt cây nào?”.
Các đệ tử đều trả lời: “Tất nhiên là chặt cây thân to ạ”.
Vị hòa thượng mỉm cười và nói: “Cây thân to chỉ là một cây bạch dương bình thường, còn cây thân nhỏ là cây thông đỏ. Các con sẽ chọn cây nào bây giờ?”.
Các đệ tử nghĩ rằng cây thông đỏ chắc chắn quý hơn rồi, liền đáp: “Chúng con sẽ chặt cây thông đỏ, vì cây bạch dương không giá trị bằng ạ!”.
“Nếu cây bạch dương thẳng, còn cây thông đỏ bị cong, các con chặt cây nào đây?”.
Các đệ tử nhanh nhảu: “Trong trường hợp này nên chặt cây bạch dương ạ. Cây thông đỏ bị cong nên không thể làm gì được”.
Hòa thượng lại ôn tồn: “Mặc dù cây bạch dương thẳng, nhưng vì đã lâu năm, thân cây mục ruỗng. Lúc này, các con vẫn chặt nó ư?”.
Các đệ tử hơi bối rối và nói: “Chặt cây thông đỏ, cây bạch dương mục rồi, không còn giá trị nữa ạ!”.
Vị hòa thượng nheo mắt: “Cây thông đỏ không bị mục ruỗng, nhưng nó bị cong quá, rất khó chặt. Các con sẽ chặt cây nào đây?”.
Các đệ tử bắt đầu cảm thấy “đuối” với những điều kiện sư thầy đưa ra, đáp: “Vậy chặt cây bạch dương ạ, vì đều không thể dùng như nhau, tất nhiên sẽ chọn cây dễ chặt ạ!”.
Vị hòa thượng vẫn chưa dừng lại: “Nhưng có một tổ chim trên cây bạch dương, một vài con chim non đang ở trong tổ. Các con sẽ đổi ý chứ?”.
Một trong số các đệ tử lên tiếng: “Sư phụ, rốt cuộc thầy muốn nói gì với chúng con điều gì ạ? Chúng con thật sự chưa hiểu được ngụ ý của thầy”.
Lúc này, vị hòa thượng mới mỉm cười, điềm đạm bảo: “Tại sao các con không tự hỏi, các con chặt cây để làm gì? Mặc dù điều kiện của ta không ngừng thay đổi, nhưng nếu câu trả lời phụ thuộc vào mục đích ban đầu của các con, thì các con sẽ không bị dao động theo, đúng không? Nếu các con muốn lấy củi, hãy chặt cây bạch dương. Nếu các con muốn làm đồ thủ công, hãy chặt cây thông đỏ. Chẳng nhẽ vô duyên vô cớ, các con lại cầm rìu lên núi chặt cây ư?”.
————————-
Bài học: chỉ khi một người có mục tiêu rõ ràng, mới không bị hoang mang, dao động bởi các điều kiện và tác động bên ngoài, không bối rối, không sợ hãi mà bước đi một cách vững vàng cho tới bước cuối cùng.
