THIỀN SƯ TRUNG HOA — TẬP MỘT
HT. Thích Thanh Từ — Soạn Dịch
TV Chơn Không — 1972
| Mục lục sách |
20. THIỀN SƯ PHÁP THƯỜNG
Đại Mai – (752 — 839)
Sư họ Trịnh, quê ở Tương Dương, lúc nhỏ xuất gia theo thầy ở chùa Ngọc Tuyền, Kinh Châu.
Ban sơ đến tham vấn Mã Tổ, Sư hỏi:- Thế nào là Phật?
Mã Tổ đáp:- Tức tâm là Phật.
Sư liền đại ngộ.
*
Đời Đường khoảng niên hiệu Trinh Nguyên (785-805 T.L.), Sư đến núi Đại Mai cách xa huyện Ngân bảy mươi dặm, kết cỏ làm am, ở ẩn trong rừng mai.
Trong hội Diêm Quan (chỗ giáo hóa của Thiền sư Tề An) có vị Tăng vào núi tìm cây gậy, lạc đường đến am Sư. Vị Tăng hỏi:
– Hòa thượng ở núi này được bao lâu?
Sư đáp:- Chỉ thấy bốn núi xanh lại vàng.
– Ra núi đi đường nào?
– Đi theo dòng suối.
Vị Tăng về thuật lại cho Thiền sư Tề An nghe, Tề An nói:
– Ta hồi ở chỗ Mã Tổ từng thấy một vị Tăng, sau này không biết tin tức gì, có phải là vị Tăng này chăng?
Tề An bèn sai vị Tăng ấy đi thỉnh Sư xuống núi.
Sư có bài kệ đáp:
Tồi tàn khô mộc ỷ hàn lâm
Kỷ độ phùng xuân bất biến tâm
Tiều khách ngộ chi du bất cố
Dĩnh nhân na đắc khổ truy tầm.
Dịch:
Cây khô gãy mục tựa rừng xanh
Mấy độ xuân về chẳng đổi lòng
Tiều phu trông thấy nào đoái nghĩ
Dĩnh khách thôi thì chớ kiếm tìm.
*
Mã Tổ nghe Sư ở núi bèn sai một vị Tăng đến thăm dò.
Tăng đến hỏi Sư:
– Hòa thượng gặp Mã Tổ đã được cái gì? về ở núi này?
Sư đáp:
– Mã Tổ nói với tôi: “tức tâm là Phật”, tôi bèn đến ở núi này.
– Gần đây Mã Tổ lại nói “phi tâm phi Phật”.
– Ông già mê hoặc người chưa có ngày xong, mặc ông phi tâm phi Phật, tôi chỉ biết “tức tâm là Phật”.
Vị Tăng trở về thưa lại Mã Tổ những lời Sư nói.
Mã Tổ nói với đại chúng:- Đại chúng! trái Mai đã chín.
Từ đây nhiều vị Thiền khách đến tham vấn Sư.
*
Cư sĩ Long Uẩn muốn thí nghiệm Sư, tìm đến phỏng vấn, vừa gặp Sư ông liền hỏi:
– Nghe danh Đại Mai đã lâu, chẳng biết trái Mai chín chưa?
Sư đáp:- Chín! Ông nhằm chỗ nào mà hỏi?
– Trăm thứ vụn vặt lẫn lộn.
Sư duỗi tay bảo:- Trả hạt trái cho ta.
Cư sĩ im lặng.
Sư thượng đường dạy chúng:
Tất cả các ngươi mỗi người tự xoay tâm lại tận nơi gốc, chớ theo ngọn của nó. Chỉ được gốc thì ngọn tự đến. Nếu muốn biết gốc cần rõ tâm mình. Tâm này nguyên là cội gốc tất cả pháp thế gian và xuất thế gian, tâm sanh thì các thứ pháp sanh, tâm diệt thì các thứ pháp diệt. Tâm chẳng tựa tất cả thiện ác, mà sanh muôn pháp, vốn tự như như.
*
Hiệp Sơn cùng Định Sơn đồng đi đường cùng nói chuyện với nhau.
Định Sơn nói:- Trong sanh tử, không Phật tức phi sanh tử.
Hiệp Sơn nói:- Trong sanh tử, có Phật tức chẳng mê sanh tử.
Hai người lên núi lễ vấn Sư. Hiệp Sơn đem câu nói của hai người thuật lại Sư nghe và hỏi Sư:
– Chưa biết chỗ thấy của hai người ai được thân (gần gũi)?
Sư bảo:- Một thân một sơ.
– Ai được thân?
– Hãy đi sáng mai lại.
Sáng hôm sau Hiệp Sơn lại đến hỏi Sư.
Sư bảo:- Người thân thì chẳng hỏi, người hỏi thì chẳng thân.
*
Bên núi Đại Mai có một pho đá, tương truyền là chỗ để thuốc của thần tiên. Một đêm, Sư nằm mộng thấy có thần nhân đến bảo:
– Thầy không phải phàm phu, trong pho đá có quyển sách thánh, người nhận được là chủ cõi này, chẳng thế cũng là bực đế vương.
Ngay trong mộng Sư đáp:
– Xưa Tăng Trù không màng đến kinh tiên thì quyển kinh ấy tự mất. Tôi lấy Niết-bàn tự vui, tuổi thọ kia đâu thể cùng trời đồng ư?
Thần nói:- Đất này là linh phủ, người thế tục ở đây liền sanh tai biến.
Sư bảo:- Tôi tạm ẩn nơi làng Mai Úy, chẳng phải chiếm lâu.
*
Chợt một hôm, Sư gọi đồ chúng đến bảo:
– Đến không thể kềm, đi không thể tìm.
Sư thản nhiên lặng lẽ, nghe tiếng chuột kêu, Sư lại hỏi:
– Tức vật này không phải vật khác, các ngươi phải khéo gìn giữ. Nay ta đi đây.
Nói xong, Sư thị tịch, thọ tám mươi tám tuổi.
PHỤ.
Sau này Thiền sư Trí Giác có làm bài tán Diên Thọ rằng:
Sư sơ đắc đạo
Tức tâm thị Phật
Tối hậu thị đồ
Vật phi tha vật
Cùng vạn pháp nguyên
Triệt thiên thánh cốt
Chân hóa bất di
Hà phòng xuất mộtDịch:
Sư mới được đạo
Tức tâm là Phật
Rốt sau dạy chúng
Vật chẳng vật khác.
Tột nguồn muôn pháp
Thấu xương muôn thánh
Hóa thật chẳng dời
Ngại gì còn mất.
| Mục lục sách | Trang sau |
