Chu Từ Mục là một cư sĩ tu theo pháp môn Tịnh độ. Một hôm đến trình bạch với thiền sư Phật Quang :
– Thiền sư ! Con niệm Phật, lạy Phật đã hơn hai mươi năm rồi, gần đây khi con trì danh hiệu Phật, dường như không được chuyên nhất lắm.
– Cớ sao không được chuyên nhất ?
– Lúc trước, khi con trì danh hiệu Phật, trong tâm lúc nào cũng có danh hiệu Phật, dù miệng không niệm mà tâm vẫn biết được tiếng Phật hằng không gián đoạn. Mặc dù con không muốn niệm mà âm thanh tự động tuôn ra như suối nguồn.
– Vậy là tốt lắm ! Để nói lên rằng ông niệm Phật đạt đến tịnh niệm liên tục, tương ưng với Phật, tìm được chơn tâm mình rồi đó.
– Cảm ơn thầy khen ngợi, nhưng bây giờ con quá khổ não, con không thể hành được nữa, vì chơn tâm của con mất tiêu rồi.
– Chơn tâm sao lại mất đi ?
– Vì tâm con không còn tương ưng với Phật, tịnh niệm liên tục không còn và tiếng Phật hằng không gián đoạn cũng mất luôn, muốn tìm lại cũng tìm không ra. Thiền sư ! Bởi thế cho nên con khổ não, xin thầy dạy con, con phải tìm chơn tâm ở đâu ?
– Ông nên biết rằng chơn tâm không ở nơi nào cả, mà ở ngay bên thân ông đó.
– Ở bên thân sao con không biết ?
– Vì ông một niệm bất giác chạy theo vọng tưởng cho nên chơn tâm cách xa ông rồi.
Chu Từ Mục nghe xong liền được tỉnh ngộ.
Lời bình :
Chơn tâm không có, đó cũng như nói bỏ mất mình, tìm không được gia môn của mình. Vì sao chúng ta bị mê ? Vì vọng tưởng che đậy chơn tâm. Đại sư Vĩnh Gia nói :
Anh thấy chăng,
Tuyệt học vô vi nhàn đạo nhân,
Không trừ vọng tưởng chẳng cầu chơn.
Thật tánh vô minh tức Phật tánh,
Thân không huyễn hóa tức pháp thân.
Pháp thân giác ngộ không một vật,
Cội nguồn tự tánh thiên chân Phật.
Đó là nghĩa ấy vậy.
