永嘉證道歌
Vĩnh Gia Chứng Đạo Ca
唐 慎水沙門玄覺撰
Đường, Thận Thủy Sa Môn Huyền Giác Soạn
大正新脩大藏經, 第48冊 No.2014
Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh, Vol.48, No.2014
| Mục lục |
1. 君不見。
絕學無為閒道人。
不除妄想不求真。
無明實性即佛性。
幻化空身即法身。
Quân bất kiến,
Tuyệt học vô vi nhàn đạo nhân
Bất trừ vọng tưởng bất cầu chân
Vô minh thực tánh tức Phật tánh
Ảo hóa không thân tức pháp thân
2 法身覺了無一物。
本源自性天真佛。
五陰浮雲空去來。
三毒水泡虛出沒。
Pháp thân giác liễu vô nhất vật
Bổn nguyên tự tánh thiên chân Phật
Ngũ ấm phù vân không khứ lai
Tam độc thủy bào hư xuất một
3. 證實相無人法。
剎那滅却阿鼻業。
若將妄語誑眾生。
自招拔舌塵沙劫。
Chứng thật tướng vô nhân pháp
Sát-na diệt khước A Tỳ nghiệp
Nhược tương vọng ngữ cuống chúng sanh
Tự chiêu bạt thiệt trần sa kiếp
4. 頓覺了如來禪。
六度萬行體中圓。
夢裏明明有六趣。
覺後空空無大千。
Đốn giác liễu Như Lai thiền,
Lục độ vạn hạnh thể trung viên
Mộng lý minh minh hữu lục thú
Giác hậu không không vô đại thiên
5 無罪福無損益。
寂滅性中莫問覓。
比來塵鏡未曾磨。
今日分明須剖析。
Vô tội phước, vô tổn ích
Tịch diệt tánh trung mạc vấn mịch
Tỷ lai trần kính vị tằng ma
Kim nhật phân minh tu phẫu tích
6 誰無念誰無生。
若實無生無不生。
喚取機關木人問。
求佛施功早晚成。
Thùy vô niệm, thùy vô sinh
Nhược thực vô sinh, vô bất sinh
Hoán thủ cơ quan mộc nhân vấn
Cầu Phật thi công tảo vãn thành
7 放四大莫把捉。
寂滅性中隨飲啄。
諸行無常一切空。
即是如來大圓覺。
Phóng tứ đại, mạc bả tróc
Tịch diệt tính trung tùy ẩm trác
Chư hành vô thường nhất thiết không
Tức thị Như Lai Đại Viên Giác
8 決定說表真僧。
有人不肯任情徵。
直徹1根源佛所印。
摘葉尋枝我不能。
Quyết định thuyết, biểu Chân Tăng
Hữu nhân bất khẳng nhiệm tình trưng
Trực triệt căn nguyên Phật sở ấn
Trích diệp tầm chi ngã bất năng
9 摩尼珠人不識。
如來藏裏親收得。
六般神用空不空。
一顆圓光色非色。
Ma-ni châu, nhân bất thức
Như Lai Tàng lý thân thâu đắc
Lục ban thần dụng không bất không
Nhất lỏa viên quang sắc phi sắc
10 淨五眼得五力。
唯證乃知難可測。
鏡裏看形見不難。
水中捉月爭拈得。
Tịnh ngũ nhãn, đắc ngũ lực
Duy chứng nãi tri nan khả trắc
Kính lý khán hình kiến bất nan
Thủy trung tróc nguyệt tranh niêm đắc
11 常獨行常獨步。
達者同遊涅槃路。
調古神清風自高。
貌顇骨剛人不顧。
Thường độc hành, thường độc bộ
Đạt giả đồng du Niết Bàn lộ
Điều cổ thần thanh phong tự cao
Mạo tụy cốt cương nhân bất cố
12 窮釋子口稱貧。
實是身貧道不貧。
貧則身常披縷褐。
道則心藏無價珍。
無價珍用無盡。
利物應機終不吝。
三身四智體中圓。
八解六通心地印。
Cùng Thích Tử, khẩu xưng bần
Thực thị thân bần đạo bất bần
Bần tắc thân thường phi lũ hạt
Đạo tắc tâm tàng vô giá trân
Vô giá trân, dụng vô tận
Lợi vật ứng cơ chung bất lận
Tam thân tứ trí thể trung viên
Bát giải lục thông tâm địa ấn
13 上士一決一切了。
中下多聞多不信。
但自懷中解垢衣。
誰能向外誇精進。
Thượng sĩ nhất quyết nhất thiết liễu
Trung hạ đa văn đa bất tín
Đản tự hoài trung giải cấu y
Thùy năng hướng ngoại khoa tinh tấn
14 從他謗任他非。
把火燒天徒自疲。
我聞恰似飲甘露。
銷融頓入不思議。
Tòng tha báng, nhiệm tha phi
Bả hỏa thiêu thiên đồ tự bị
Ngã văn cáp tự ẩm cam lồ
Tiêu dung đốn nhập bất tư nghị
15 觀惡言是功德。
此即成吾善知識。
不因訕謗起冤親。
何表無生慈忍力。
Quán ác ngôn, thị công đức
Thử tắc thành ngô thiện tri thức
Bất nhân san báng khởi oán thân
Hà biểu vô sanh từ nhẫn lực
16 宗亦通說亦通。
定慧圓明不滯空。
非但我今獨達了。
恒沙諸佛體皆同。
Tông diệc thông, thuyết diệc thông
Định huệ viên minh bất trệ không
Phi đản ngã kim độc đạt liễu
Hằng sa chư Phật thể giai đồng
17 師子吼無畏說。
百獸聞之皆腦裂。
香象奔波失却威。
天龍寂聽生欣悅。
Sư tử hống, vô úy thuyết
Bách thú văn chi giai não liệt
Hương tượng bôn ba thất khước uy
Thiên long tịch thính sinh hân duyệt
18 遊江海涉山川。
尋師訪道為參禪。
自從認得曹谿路。
了知生死不相關。
行亦禪坐亦禪。
語默動靜體安然。
縱遇鋒刀常坦坦。
假饒毒藥也閒閒。
Du giang hải, thiệp sơn xuyên
Tầm sư phỏng đạo vị tham thiền
Tự tòng nhận đắc Tào Khê lộ
Liễu tri sinh tử bất tương quan
Hành diệc thiền, tọa diệc thiền
Ngữ mặc động tĩnh thể an nhiên
Túng ngộ phong đao thường thản thản
Giả nhiêu độc dược dã nhàn nhàn
19. 我師得見然燈佛。
多劫曾為忍辱仙。
幾迴生幾迴死。
生死悠悠無定止。
Ngã sư đắc kiến Nhiên Đăng Phật
Đa kiếp tằng vi nhẫn nhục tiên
Kỷ hồi sinh, kỷ hồi tử
Sinh tử du du vô định chỉ
20. 自從頓悟了無生。
於諸榮辱何憂喜。
入深山住蘭若。
岑崗2幽邃長松下。
優游靜坐野僧家。
闃3寂安居實蕭灑。
Tự tòng đốn ngộ liễu vô sinh
Ư chư vinh nhục hà ưu hỷ
Nhập thâm sơn, trú Lan Nhã
Sầm cương u thúy trường tùng hạ
Ưu du tĩnh tọa dã tăng gia
Khuých tịch an cư thực tiêu sái
21. 覺即了不施功。
一切有為法不同。
住相布施生天福。
猶如仰箭射虛空。
勢力盡箭還墜。
招得來生不如意。
爭似無為實相門。
一超直入如來地。
Giác tức liễu, bất thi công
Nhất thiết hữu vi pháp bất đồng
Trú tướng bố thí sanh thiên phước
Do như ngưỡng tiễn xạ hư không
Thế lực tận, tiễn hoàn đọa
Chiêu đắc lai sanh bất như ý
Tranh tự vô vi thực tướng môn
Nhất siêu trực nhập Như Lai địa
22. 但得本莫愁末
如淨瑠璃含寶月。
既能解此如意珠。
自利利他終不竭。
Đản đắc bổn, mạc sầu mạt
Như tịnh lưu-ly hàm bảo nguyệt
Ký năng giải thử như ý châu
Tự lợi lợi tha chung bất kiệt
23. 江月照松風吹。
永夜清宵何所為。
佛性戒珠心地印。
霧露雲霞體上衣。
降龍鉢解虎錫。
兩鈷金環鳴歷歷。
不是標形虛事持。
如來寶杖親蹤跡。
Giang nguyệt chiếu, tùng phong xuy
Vĩnh dạ thanh tiêu hà sở vi
Phật tánh giới châu tâm địa ấn
Vụ lộ vân hà thể thương y
Hàng long bát, giải hổ tích
Lưỡng cổ kim hoàn minh lịch lịch
Bất thị tiêu hình hư sự trì
Như Lai bảo trượng thân tung tích
24. 不求真不斷妄。
了知二法空無相。
無相無空無不空。
即是如來真實相。
Bất cầu chân, bất đoạn vọng
Liễu tri nhị pháp không, vô tướng
Vô tướng, vô không, vô bất không
Tức thị Như Lai Chân Thật Tướng
25. 心鏡明鑒無礙。
廓然瑩徹周沙界。
萬象森羅影現中。
一顆圓光非內外。
Tâm kính minh, giám vô ngại
Khuếch nhiên oánh triệt châu sa giới
Vạn tượng sâm la ảnh hiện trung
Nhất lỏa viên quang phi nội ngoại
26. 豁達空撥因果。
莽莽蕩蕩招殃禍。
棄有著空病亦然。
還如避溺而投火。
Khoát đạt không, bát nhân quả
Mảng mảng đãng đãng chiêu ương họa
Khí hữu trước không bệnh diệc nhiên
Hoàn như tị nịch nhi đầu hỏa
27. 捨妄心取真理。
取捨之心成巧偽。
學人不了用修行。
深成認賊將為子。
Xả vọng tâm, thủ chân lý
Thủ xả chi tâm thành xảo ngụy
Học nhân bất liễu dụng tu hành
Chân thành nhận tặc tương vi tử
28. 損法財滅功德。
莫不由斯心意識。
是以禪門了却心。
頓入無生知見力。
Tổn pháp tài, diệt công đức
Mạc bất do tư tâm ý thức
Thị dữ thiền môn liễu khước tâm
Đốn nhập Vô Sanh Tri Kiến lực
29. 大丈夫秉慧劍。
般若鋒兮金剛焰。
非但空摧外道心。
早曾落却天魔膽。
Đại trượng phu, bỉnh huệ kiếm
Bát-nhã phong hề kim cang diệm
Phi đản không thôi ngoại đạo tâm
Tảo hội lạc khước thiên ma đởm
30. 震法靁擊法鼓。
布慈雲兮灑甘露。
龍象蹴踏潤無邊。
三乘五性皆醒悟。
Chấn pháp lôi, kích pháp cổ
Bố từ vân hề sái cam lồ
Long tượng xúc đạp nhuận vô biên
Tam thừa ngũ Tánh giai tỉnh ngộ
31. 雪山肥膩更無雜。
純出醍醐我常納。
一性圓通一切性。
一法遍含一切法。
一月普現一切水。
一切水月一月攝。
諸佛法身入我性。
我性同共如來合。
Tuyết sơn phì nhị cánh vô tạp
Thuần xuất Đề Hồ ngã thường nạp
Nhất tánh viên thông nhất thiết tánh
Nhất pháp biến hàm nhất thiết pháp
Nhất nguyệt phổ hiện nhất thiết thủy
Nhất thiết thủy nguyệt nhất nguyệt nhiếp
Chư Phật Pháp Thân nhập ngã tánh
Ngã tánh đồng cộng Như Lai hiệp
32. 一地具足一切地。
非色非心非行業。
彈指圓成八萬門。
剎那滅却三祇劫。
一切數句非數句。
與吾靈覺何交涉。
Nhất địa cụ túc nhất thiết địa
Phi sắc phi tâm phi hành nghiệp
Đàn chỉ viên thành bát vạn môn
Sát-na diệt khước tam kỳ kiếp
Nhất thiết số cú phi số cú
Dữ ngô linh giác hà giao thiệp
33. 不可毀不可讚。
體若虛空勿涯岸。
不離當處常湛然。
覓即知君不可見。
取不得捨不得。
不可得中只麼得。
默時說說時默。
大施門開無壅塞。
Bất khả hủy, bất khả tán
Thể nhược hư không vật nhai ngạn
Bất ly đương xứ thường trạm nhiên
Mịch tức tri quân bất khả kiến
Thủ bất đắc, xả bất đắc
Bất khả đắc trung chỉ ma đắc
Mặc thời thuyết, thuyết thời mặc
Đại thí môn khai vô ủng tắc
34. 有人問我解何宗。
報道摩訶般若力。
或是或非人不識。
逆行順行天莫測。
Hữu nhân vấn ngã giải hà tông?
Báo đạo Ma Ha Bát Nhã lực
Hoặc thị hoặc phi nhân bất thức
Nghịch hành thuận hành thiên mạc trắc
35. 早曾經多劫修。
不是等閒相誑惑。
建法幢立宗旨。
明明佛勅曹溪是。
Ngô tảo tằng kinh đa kiếp tu
Bất thị đẳng nhàn tương cuống hoặc
Kiến pháp tràng, lập tông chỉ
Minh minh Phật sắc Tào Khê thị
36. 第一迦葉首傳燈。
二十八代西天記。
法東流入此土。
菩提達磨為初祖。
六代傳衣天下聞。
後人得道何窮數。
Đệ nhất Ca-diếp thủ truyền đăng
Nhị thập bát đại Tây thiên ky
Pháp đông lưu, nhập thử độ
Bồ Đề Đạt Ma vi Sơ tổ
Lục đại truyền y thiên hạ văn
Hậu nhân đắc đạo hà cùng số
37. 真不立妄本空。
有無俱遣不空空。
二十空門元不著。
一性如來體自同。
Chân bất lập, vọng bổn không
Hữu vô câu khiển bất không không
Nhị thập không môn nguyên bất trước
Nhất tánh Như Lai thể tự đồng
38. 心是根法是塵。
兩種猶如鏡上痕。
痕垢盡除光始現。
心法雙忘性即真。
Tâm thị căn, pháp thị trần
Lưỡng chủng do như kính thượng ngân
Ngân cấu tận trừ quang thủy hiện
Tâm Pháp song vong Tánh tức Chân
39. 嗟末法惡時世。
眾生福薄難調制。
去聖遠兮邪見深。
魔強法弱多恐害。
聞說如來頓教門。
恨不滅除令瓦碎。
Ta mạt pháp, ác thời thế
Chúng sanh phước bạc nan điều chế
Khứ thánh viễn hề tà kiến thâm
Ma cường pháp nhược đa oán hại
Văn thuyết Như Lai đốn giáo môn
Hận bất diệt trừ lệnh ngõa toái
40. 作在心殃在身。
不須冤訴更尤人。
欲得不招無間業。
莫謗如來正法輪。
Tác tại tâm, ương tại thân
Bất tu oán tố cánh vô nhân
Dục đắc bất chiêu vô gián nghiệp
Mạc báng Như Lai chánh pháp luân
41. 旃檀林無雜樹。
欝密森沈師子住。
境靜林間獨自遊。
走獸飛禽皆遠去。
Chiên đàn lâm, vô tạp thụ
Uất mật sâm trầm sư tử trú
Cảnh tĩnh lâm gian độc tự du
Tẩu thú phi cầm giai viễn khứ
42. 師子兒眾隨後。
三歲便能大哮吼。
若是野干逐法王。
百年妖怪虛開口。
Sư tử nhi, chúng tùy hậu
Tam tuế tiện năng đại hao hống
Nhược thị dã can trục pháp vương
Bách niên yêu quái hư khai khẩu
43. 圓頓教勿人情。
有疑不決直須爭。
不是山僧逞人我。
修行恐落斷常坑。
Viên đốn giáo, một nhân tình
Hữu nghi bất quyết trực tu tranh
Bất thị sơn tăng sính nhân ngã
Tu hành khủng lạc đoạn trường khanh
44. 非不非是不是。
差之毫釐失千里。
是則龍女頓成佛。
非則善星生陷墜。
Phi bất phi, thị bất thị
Sai chi hào ly thất thiên lý
Thị tắc Long Nữ đốn thành Phật
Phi tắc Thiện Tinh sanh hãm trụy
45. 吾早年來積學問。
亦曾討疏尋經論。
分別名相不知休。
入海算沙徒自困。
却被如來苦訶責。
數他珍寶有何益。
從來蹭蹬覺虛行。
多年枉作風塵客。
Ngô tảo niên lai tích học vấn
Diệc tằng thảo sớ tầm kinh luận
Phân biệt danh tướng bất tri hưu
Nhập hải toán sa đồ tụ khốn
Khước bị Như Lai khổ kha trách
Sổ tha trân bảo hữu hà ích
Tòng lai thặng đặng giác hư hành
Đa niên uổng tác phong trần khách
46. 種性邪錯知解。
不達如來圓頓制。
二乘精進勿道心。
外道聰明無智慧。
亦愚癡亦小騃。
空拳指上生實解。
執指為月枉施功。
根境法中虛揑怪。
Chủng tánh tà, thố tri giải
Bất đạt Như Lai viên đốn chế
Nhị thừa tinh tấn một đạo tâm
Ngoại đạo thông minh vô trí huệ
Diệc ngu si, diệc tiểu ngãi
Không quyền chỉ thượng sanh thực giải
Chấp chỉ vi nguyệt uổng thi công
Căn cảnh pháp trung hư niết quái
47. 不見一法即如來。
方得名為觀自在。
了即業障本來空。
未了應須還夙債。
Bất kiến nhất pháp tức Như Lai
Phương đắc danh vi Quán Tự Tại
Liễu tức nghiệp chướng bổn lai không
Vị liễu ưng tu hoàn túc trái
48. 饑逢王饍不能飡。
病遇醫王爭得瘥。
在欲行禪知見力。
火中生蓮終不壞。
勇施犯重悟無生。
早時成佛于今在。
Cơ phùng vương thiện bất năng san
Bệnh ngộ y vương tranh đắc sái
Tại dục hành thiền tri kiến lực
Hỏa trung sanh liên chung bất hoại
Dũng thi phạm trọng ngộ vô sanh
Tảo thời thành Phật vu kim tại
49. 師子吼無畏說。
深嗟懵懂頑皮靼。
秖知犯重障菩提。
不見如來開祕訣。
Sư tử hống, vô úy thuyết
Thâm ta mộng đổng ngoan bì đát
Chỉ tri phạm trọng chướng Bồ-đề
Bất kiến Như Lai khai bí quyết
50. 有二比丘犯婬殺。
波離螢光增罪結。
維摩大士頓除疑。
猶如赫日銷霜雪。
Hữu nhị Tỳ-kheo phạm dâm sát
Ba-ly huỳnh quang tăng tội kết
Duy-ma đại sĩ đốn trừ nghi
Do như xích nhật tiêu sương tuyết
51. 不思議解脫力。
妙用恒沙也無極。
四事供養敢辭勞。
萬兩黃金亦銷得。
粉骨碎身未足酬。
一句了然超百億。
Bất tư nghì, giải thoát lực
Diệu dụng Hằng sa dã vô cực
Tứ sự cung dưỡng cảm từ lao
Vạn lưỡng hoàng kim diệc tiêu đắc
Phấn cốt toái thân vị túc thù
Nhất cú liễu nhiên siêu bá ức
52. 法中王最高勝。
恒沙如來同共證。
我今解此如意珠。
信受之者皆相應。
Pháp trung vương, tối cao thắng
Hằng sa Như Lai đồng cộng chứng
Ngã kim giải thử như ý châu
Tín thọ chi giả giai tương ứng
53. 了了見無一物。
亦無人亦無佛。
大千沙界海中漚。
一切聖賢如電拂。
Liễu liễu kiến, vô nhất vật
Diệc vô nhân, diệc vô Phật
Đại thiên sa giới hải trung âu
Nhất thiết thánh hiền như điển phất
54. 假使鐵輪頂上旋。
定慧圓明終不失。
日可冷月可熱。
眾魔不能壞真說。
象駕崢嶸謾進途。
誰見螗蜋能拒轍。
Giả sử thiết luân đỉnh thượng toàn
Định huệ viên minh chung bất thất
Nhật khả lãnh, nguyệt khả nhiệt
Chúng ma bất năng hoại chân thuyết
Tượng giá tranh vanh mạn tiến đồ
Thùy kiến đường lang năng cự triệt
55. 大象不遊於兔徑。
大悟不拘於小節。
莫將管見謗蒼蒼。
未了吾今為君訣。
Đại tượng bất du ư thỏ kính
Đại ngộ bất câu ư tiểu tiết
Mạc tương quản kiến báng thương thương
Vị liễu ngô kim vi quân quyết
__________Chung___________
| Mục lục | Trang sau/Nội dung |
