Có một con thiên lý mã trẻ tuổi, rất sung mãn, rất tài năng, đang ngóng chờ người đủ tầm và danh vọng đến lựa chọn để nó phục vụ.
Một thương gia đến hỏi:
“Ngươi sẵn lòng đi theo ta không?”
Ngựa lắc đầu đáp:
“Tôi là thiên lý mã, sao có thể đi theo thương gia vận chuyển hàng hóa được?”
Những người lính đến hỏi:
“Ngươi có muốn đi theo ta không?”
Ngựa lắc đầu đáp:
“Tôi là thiên lý mã, một binh sĩ bình thường sao có thể phát huy hết khả năng của tôi?”
Thợ săn đến hỏi:
“Ngươi có muốn đi theo ta không?”
Ngựa lắc đầu đáp:
“Tôi là thiên lý mã, sao có thể đi theo hầu thợ săn?”
Ngày qua ngày, năm này qua năm khác, con thiên lý mã vẫn chưa tìm được cơ hội lý tưởng cho mình.
Rồi một ngày, có vị khâm sai đại thần phụng mệnh nhà Vua đi khắp nhân gian tìm kiếm thiên lý mã.
Thiên lý mã gặp được khâm sai đại thần, nói:
“Tôi chính là thiên lý mã mà ông muốn tìm đây”.
Khâm sai hỏi:
“Nhà ngươi có thông thuộc đường đi trên đất nước chúng ta không?”. Ngựa lắc đầu.
“Ngươi đã từng ra trận, có kinh nghiệm tác chiến chưa?”. Ngựa lắc đầu.
Khâm sai lại hỏi: “Ta có thể dùng ngươi vào việc gì?”
Ngựa trả lời: “Tôi có thể một ngày đi được một nghìn dặm, một đêm đi được 800 dặm”.
Khâm sai đại thần cho ngựa chạy thử một đoạn đường, ngựa cố gắng hết sức chạy lên phía trước, nhưng chỉ được vài trăm bước nó đã thở hồng hộc, mồ hôi chảy đầm đìa.
“Ngươi già rồi, không dùng được!”.
Nói xong quan khâm sai liền bỏ đi.
Cổ nhân có câu:
Ngày trước đầu đường còn ruổi ngựa.
Hôm nay trong quách đã nằm yên!
Hoặc câu:
Chớ hẹn đến già rồi niệm Phật.
Đồng hoang mồ trẻ thấy đông người
Một số người tin Phật pháp nhưng chờ đến già rồi mới tu cầu mong đắc đạo hay về cõi Cực Lạc, cũng chẳng khác gì hạng người cầu may trúng vé số độc đắc, vài tỷ người mới có vài người trúng số.
Khi xưa, có vị Tăng khuyên người bạn là Trương Tổ Lưu niệm Phật. Ông bạn bảo:
“Tôi có ba việc làm chưa xong:
Một là quan tài ông thân còn để ở nhà mồ chưa chôn,
hai là đứa con trai chưa cưới vợ,
ba là đứa con gái chưa gả chồng. Chờ ba việc đã xong, tôi sẽ vâng lời.”Mấy tháng sau, ông bạn bị bạo bệnh chết. Vị tăng đến tụng kinh cầu siêu, và điếu một bài thi rằng:
Bạn tôi tên là Trương Tổ Lưu
Khuyên ông niệm Phật, hẹn ba điều.
Ba điều chưa vẹn, vô thường bắt
Đáng trách Diêm Vương chẳng nể nhau!
